LANTERN e.V.

هر تصویر تنها تکه‌ای از یک داستان را به ما گوشزد می‌کند و اما مابقی را به سکوت می‌سپارد. ما فقط به درون قاب نگاه می‌کنیم ولی از بیرون آن مرزها بی‌خبریم و شاید مهم‌ترین بخش هر روایت همان باشد که به چشم نمی‌آید. همان که در نگاه نمی‌گنجد و در تصویر جا نمی‌شود..... Jedes Bild erzählt uns nur einen kleinen Ausschnitt einer Geschichte und überlässt alles Übrige dem Schweigen. Wir blicken lediglich in den Rahmen des Bildes, doch von dem, was jenseits seiner Grenzen liegt, wissen wir nichts. Vielleicht ist gerade der wichtigste Teil jeder Erzählung jener, der unseren Augen verborgen bleibt. Jener Teil, der sich dem Blick entzieht und in keinem Bild Platz findet..... Reza Panahi

وقتی برای اولین بار او را در چهارچوب درِ اتاق مصاحبه دیدم؛ یک‌باره دلم به شدت تکان خورد. بی‌آن‌که بدانم او رئیس است و من یک مهاجر داوطلب جویای کار. بی‌آن‌که حواسم به تفاوت‌های فرهنگی و اختلافات طبقاتی‌مان باشد. بی‌توجه به تفاوتی که میان تجربه زیسته او و تجربه نزیسته من در آن مملکت پهناور وجود داشت. بی‌آن‌که حواسم به شرایط اقامتم، ضعفم در زبان مشترک‌مان، ناتوانی‌ام در بیان احساسات و هزاران چالش دیگر مهاجرت باشد. جانم چنان درگیر او شد که دیگر نفهمیدم آن مصاحبه را چطور گذراندم؟! اما خوب شد که او مرا برای کار کردن در آن‌جا پذیرفت؛ وگرنه چطور می‌توانستم هر روز آن همه وقار و فروتنی را در یک اروپایی ببینم و از او اصول انسان بهتر شدن را بیاموزم؟! Als ich sie zum ersten Mal im Türrahmen des Interviewraums sah, geriet mein Herz mit einem Mal völlig aus dem Gleichgewicht. Ohne zu wissen, dass sie die Leiterin war und ich ein Migrant auf der Suche nach einer ehrenamtlichen Tätigkeit. Ohne auf unsere kulturellen Unterschiede oder die Unterschiede in unserer gesellschaftlichen Stellung z...

شاید من هم اگر جای آن غریبه بودم حس درماندگی همه وجودم را می‌خورد و اصلاً دلم نمی‌خواست از خانه بیرون بروم. دلم نمی‌خواست با هیچ‌کس حرف بزنم. نکند بلد نبودن زبان‌شان را توی سرم بکوبند. Vielleicht würde auch mich, wäre ich an der Stelle dieses Fremden, ein Gefühl der Hilflosigkeit von innen heraus auffressen, sodass ich gar nicht mehr das Haus verlassen wollte. Ich hätte keine Lust, mit irgendjemandem zu sprechen. Aus Angst, dass man mir meine Unfähigkeit, ihre Sprache zu sprechen, ständig vorhalten würde. وقتی برای یک تزریق ساده، منشی دکتر به خاطر ناتوانی‌اش در مکالمه به آلمانی با بی‌احترامی و خشم کاغذ را به سمتش پرت کرد؛ چطور می‌توانست با حالی خوب و امیدی عمیق به میان مردمی پا بگذارد که هیچ وجه مشترکی با آنان احساس نمی‌کرد؟ Wenn eine Arzthelferin ihm schon bei einer einfachen Impfung aus Wut und Respektlosigkeit ein Blatt Papier entgegenschleudert, nur weil er sich auf Deutsch nicht verständigen konnte, wie hätte er dann mit einem guten Gefühl und tiefer Hoffnung unter Menschen treten...

پشت آن آدم ساکت و در خود فرو‌رفته یا این انسان کلافه و خشمگین شاید کوهی از طردشدگی و خستگی نشسته باشد. شاید این آدم از گذشته‌ای با هزار‌ویک داستان عجیب و غریب آمده باشد؛ گذشته‌ای که حتی در تصور ما نمی‌گنجد. Hinter diesem stillen, in sich gekehrten Menschen oder hinter jenem erschöpften und wütenden Menschen mag ein ganzer Berg aus Zurückweisung und Müdigkeit verborgen liegen. Vielleicht kommt dieser Mensch aus einer Vergangenheit voller tausendundeiner seltsamer und unglaublicher Geschichten, aus einer Vergangenheit, die wir uns nicht einmal vorstellen können. شاید او مهاجری با گذشته‌ای زخمی باشد که در کوله‌اش همه شکستن‌هایش را جا داده و با خودش آورده است. احتمالاً دل‌بستگی‌هایی که زمانی تمام دنیایش بودند را هم خرج کرده و حالا خالی از امید جایی ایستاده که آرزو می‌کرد هرگز آن‌جا نباشد. Vielleicht ist er ein Mensch mit einer verletzten Vergangenheit, ein Migrant, der all seine Brüche in seinen Rucksack gepackt und mit sich genommen hat. Vielleicht hat er auch die Menschen und...

وقتی بعد از مهاجرت از من می‌پرسیدند: «جا افتادی؟» باید چه می‌گفتم؟ واقعاً جا افتاده بودم؟ Als man mich nach meiner Auswanderung fragte: „Hast du dich eingelebt?“ Was hätte ich sagen sollen? Hatte ich mich wirklich eingelebt? من جایم را هم از دست دادم. با آن که ریشه‌هایم هنوز سالم بودند ولی دیگر جایی نداشتم. نه در خانه‌ قبلی بودم و نه هنوز در خانه‌ جدید. میان این دو، درگیر نوعی بی‌هویتی شدم. انگار نامم را می‌دانستم اما دیگر نمی‌دانستم کجای جهان ایستاده‌ام؟! Ich hatte auch meinen Platz verloren. Obwohl meine Wurzeln noch fest verankert waren, hatte ich keinen Ort mehr, an dem ich wirklich hingehörte. Ich war weder noch in meinem alten Zuhause, noch war ich schon im neuen angekommen. Zwischen diesen beiden Welten geriet ich in eine Art Identitätslosigkeit. Es war, als wüsste ich noch meinen Namen, aber nicht mehr, wo auf dieser Welt ich eigentlich stand. صدای تفاوت‌ها آن‌قدر بلند بود که دیگر صدای خودم را هم نمی‌شنیدم. ناآشنایی با همه چیز. از در و دیوار گرفته تا زبان و عادت‌ها ...

۱. قبل از اینکه به لنترن بیای چه تصویری از مهاجران و آلمانی‌ها داشتی؟ تصورم از مهاجرین بیشتر براساس چیزهایی بود که از رسانه‌ها و صحبت‌های دیگران شنیده بودم‌. فکر می‌کردم مهاجران به کمک زیادی نیاز دارند و شاید تفاوت‌های فرهنگی باعث فاصله بین مردم شده است. Meine Vorstellungen von Migrantinnen basierten vor allem auf dem, was ich in den Medien gesehen oder von anderen Menschen gehört hatte. Ich dachte, dass viele Migrantinnen viel Unterstützung brauchen und dass kulturelle Unterschiede oft Abstand zwischen Menschen schaffen. اما وقتی توی لنترن با مهاجرین بیشتری آشنا شدم؛ دیدم هر کسی توانایی‌ها و تجربه‌های خودشو داره. خیلی‌هاشون برای یادگیری زبان و ادغام بهتر با جامعه آلمان واقعاً تلاش می‌کنند. Als ich bei Lantern jedoch mehr Migrant*innen kennenlernte, wurde mir klar, dass jede Person ihre eigenen Fähigkeiten und Erfahrungen mitbringt. Viele von ihnen bemühen sich sehr, die Sprache zu lernen und ihren Platz in der deutschen Gesellschaft zu finden. توی لنترن، نگاهم به فرهنگ آلمان عمیق‌تر ش...

در میانه یک گپ‌وگفت معمولی با دوست آلمانی‌ام ناگهان کلمه‌ای فارسی از دهانش بیرون افتاد. نه کامل و بی‌نقص بلکه با همان لغزش شیرینی که نشان می‌داد این واژه به خانه اصلی‌اش تعلق ندارد. با این همه چیزی در درونم روشن شد. گویی صدایی از هزاران کیلومتر دورتر راهش را پیدا کرده و به من رسیده بود. Mitten in einem ganz gewöhnlichen Gespräch mit meinem deutschen Freund fiel plötzlich ein persisches Wort aus seinem Mund. Nicht vollkommen und fehlerfrei, sondern mit jener liebenswerten kleinen Unsicherheit, die verriet, dass dieses Wort nicht aus seiner eigenen Heimat stammte. Und doch ging in mir etwas auf. Es war, als hätte eine Stimme aus Tausenden von Kilometern Entfernung ihren Weg zu mir gefunden. ما معمولاً صداهایی را می‌شنویم که شبیه خاطرات‌مان هستند؛ خودمان در لهجه‌ای آشنا یا در فرهنگی که در گذشته جا مانده و دیگر تکرار نخواهد شد. شاید از جغرافیای سرزمین‌مان دور شده باشیم اما نوای آن روزها را با خود آورده‌ایم؛ صداهایی که در گوشه‌ای از جان‌مان خانه کرده‌اند و با نخستین نشانه دوباره بیدار می‌شو...

گاهی صدا داری اما انگار نداری. Manchmal hat man eine Stimme und doch ist es, als hätte man keine. ضعف زبان، گلوی کلمات را می‌فشارد و حقیقتِ مقصود آن‌گونه که هست به گوش دیگری نمی‌رسد. Die Grenzen der Sprache schnüren den Worten die Kehle zu, und die Wahrheit dessen, was man sagen möchte, erreicht den anderen nicht so, wie sie gemeint ist. آن‌گاه محکوم می‌شوی به چیزی که نبوده‌ای به بی‌ادبی به نادانی یا حتی به حماقت. Dann wird man für etwas gehalten, das man nie war: für unhöflich, unwissend oder gar töricht. وقتی کلمات از رساندن بارِ معنا باز می‌مانند؛ صدا نیز در نیمهٔ راه گم می‌شود. Wenn Worte die Last ihrer Bedeutung nicht mehr tragen können, verliert sich auch die Stimme auf halbem Weg. شاید زبان، دیواری نامرئی باشد؛ دیواری که واژه‌ها را از معنا جدا می‌کند. Vielleicht ist Sprache manchmal eine unsichtbare Mauer, die die Wörter von ihrer Bedeutung trennt. گاهی صدا به مقصد می‌رسد اما در راه تغییر چهره می‌دهد و به جای چیزی که بوده چیز دیگری شنیده می‌شود. Manchmal erreicht die...

گاهی پل‌هایی که میان انسان‌ها ساخته می‌شوند؛ نه از چوب و سنگ که از گفت‌وگو، اعتماد و گذر زمان‌ند. بعضی آدم‌ها وارد زندگی ما می‌شوند و بی‌آن‌که خود بدانند؛ فاصله میان دو جهان را کوتاه‌تر می‌کنند. Manche Brücken, die zwischen Menschen entstehen, bestehen nicht aus Holz und Stein, sondern aus Gesprächen, Vertrauen und der Zeit, die miteinander vergeht. Manche Menschen treten in unser Leben und verkürzen, ohne es selbst zu wissen, die Entfernung zwischen zwei Welten. از همان نخستین ماه‌هایی که به آلمان آمده بودم؛ آرزو داشتم روزی در میان خانواده‌ای از آن تبار پذیرفته شوم. می‌دانستم چنین چیزی به آسانی دست‌یافتنی نیست. اما در یک باغ میان‌فرهنگی با ولفگانگ آشنا شدم. مردی که با مهربانی عمیقی در تلخ‌ترین روزهای اقامتی و خستگی‌های روحی کنارم ایستاد و در مسیر آموختن زبان مادری‌اش یاری‌ام کرد. Schon in den ersten Monaten, nachdem ich nach Deutschland gekommen war, hatte ich den Wunsch, eines Tages von einer deutschen Familie aufgenommen zu werden und dazuzugehören. Ich wusste, dass sich...

۱. لطفاً خودتونو معرفی کنید و بگید چه شکاف‌هایی رو در جامعه دیدید که نیاز به ایجاد یک پل داشت؟ Bitte stellen Sie sich kurz vor und erzählen Sie uns, welche gesellschaftlichen Lücken oder Trennungen Sie wahrgenommen haben, die den Aufbau einer Brücke notwendig machten. بهنام گلستانی‌فر هستم؛ رییس هیأت مدیره مؤسسه خیریه لنترن. Ich bin Behnam Golestanifar, Vorsitzender des Vorstands des gemeinnützigen Vereins Lantern. در پاسخ می‌تونم بگم مهاجران اغلب در وضعیتی قرار می‌گیرند که حضور دارند اما گویا دیده نمی‌شند. Viele Migrantinnen und Migranten befinden sich oft in einer Situation, in der sie zwar anwesend sind, aber dennoch kaum wahrgenommen werden. به نظرم اومد که شکاف اصلی، نبودِ فضایی برای گفتگوهای واقعی و برابر هست. Für mich besteht die größte Lücke im Fehlen von Räumen für echte und gleichberechtigte Begegnungen und Gespräche. انزوا می‌تونه ریشه آدم‌ها رو خشک کنه. Isolation kann Menschen innerlich entwurzeln und ihre Lebensenergie schwächen. وقتی به کمپ‌ها یا هسته‌های مهاج...

در میان گیجی و شگفتیِ این همه تفاوت از کنار ساختمان‌های چشمگیر می‌گذشتم که ناگهان خودم را روی پلی بزرگ دیدم که رودخانه‌ای در زیر آن جریان داشت. Mitten in der Verwirrung und dem Staunen über all diese Unterschiede ging ich an beeindruckenden Gebäuden vorbei, als ich mich plötzlich auf einer großen Brücke wiederfand, unter der ein Fluss floss. درختان بلند، گل‌های رنگارنگ، صدای آب از یک سو و سکوت دلنشین‌ش از سوی دیگر، زیبایی آن فضا را کامل‌تر می‌کرد. Hohe Bäume, bunte Blumen, das sanfte Geräusch des Wassers auf der einen Seite und die wohltuende Stille auf der anderen machten die Schönheit dieses Ortes vollkommen. یک‌باره تصویری در ذهنم تداعی شد. گویی این سوی رودخانه ایران است و سوی دیگر آلمان. Plötzlich entstand ein Bild in meinem Kopf: Es war, als läge auf dieser Seite des Flusses der Iran und auf der anderen Seite Deutschland. هیاهو و شتابی که سال‌ها در ایران تجربه کرده بودم، در برابر آرامش و سکونی قرار داشت که اکنون در آلمان با آن روبه‌رو هستم. Die Unruhe und die Hektik, die ich viele...

بعضی وقت‌ها که از روی علاقه به زبان‌شناسی به واژه‌ها فکر می‌کنم از خودم می‌پرسم: ریشه این همه تفاوت دقیقاً از کجا می‌آید؟ گاهی نمی‌توانم مفهومی را که در فارسی تنها با یک کلمه بار معنایی کاملی دارد، به یک آلمانی‌زبان منتقل کنم و به ناچار آن واژه را به چند جمله توضیحی تبدیل می کنم تا منظورم به‌درستی درک شود. Manchmal denke ich aus Interesse an der Sprachwissenschaft über Wörter nach und frage mich: Woher kommen eigentlich all diese Unterschiede? Manchmal gelingt es mir nicht, eine Bedeutung, die im Persischen mit nur einem einzigen Wort vollständig ausgedrückt werden kann, einem deutschsprachigen Menschen zu vermitteln. Dann muss ich dieses Wort in mehrere erklärende Sätze fassen, damit meine eigentliche Absicht richtig verstanden wird. البته ماجرا همیشه در یک جهت نیست. گاهی هم در زبان آلمانی با واژه‌هایی روبه‌رو می‌شوم که معادل دقیق و مستقیمی در فارسی ندارند. این تفاوت‌ها برایم هم جذاب و هم شگفت‌انگیزند. می‌فهمم که هر زبان، جهان را به شیوه متفاوتی می‌بیند و توصیف می‌کند. Abe...